Test nasıl çalışır
1 ya da 3 can seç ve Başlat'a bas. Ekran kararır ve bir sayı belirir; altında, sayı göründüğü sürece kısalan bir çubuk vardır. Süre uzunlukla birlikte artar: okumak için bir saniye, her basamak için de yarım saniye; yani yedi basamaklı bir sayı ekranda dört buçuk saniye kalır. Ardından sayı kaybolur ve yerine bir tuş takımı gelir. Rakamları ekrandaki tuşlarla ya da klavyedeki rakam tuşlarıyla yaz, yanlış bastığın rakamı tuş takımındaki ⌫ tuşu ya da Backspace ile düzelt ve Tamam veya Enter ile onayla.
- Doğru cevap. Sayı yeniden gösterilir ve bir sonraki sayı bir basamak daha uzundur. Sonraki ile devam edersin.
- Yanlış cevap. Sayı ve senin cevabın alt alta gösterilir, kaçırdığın rakamların altı çizilidir. Canın kaldıysa aynı uzunlukta yeni bir sayı gelir; kalmadıysa test biter.
- Gizlenen sekme. Sayı ekrandayken sekme değiştirirsen ya da telefon ekranı kilitlerse can kaybetmezsin. Aynı uzunlukta yeni bir sayı alırsın, çünkü göremediğin bir sayı hiçbir şeyi ölçmez.
Sonunda Sonucu gör düğmesi ekranı kapatır; sonuç kartı hatırladığın en uzun sayıyı ve bu cihazda o can seçeneği için rekorunu gösterir. Esc ya da × düğmesi testten erken ve sonuçsuz çıkar, çünkü kendi durdurduğun bir test hafızanın nerede tükendiğini göstermez.
Sonuç ne anlama gelir
Test, ileri yönde rakam uzamını (İngilizcesiyle "digit span") ölçer: kısa süreli belleğinde birkaç saniye boyunca kaç rakam tutabildiğini ve bunları aynı sırayla tekrarlayabildiğini. Bu, psikolojinin en eski ölçümlerinden biridir ve basit olduğu, aynı kişide de çok istikrarlı kaldığı için bellek ve zekâ testlerinin standart bir parçasıdır.
- Beş ya da daha az. Olağan aralığın altında. En sık nedenler yorgunluk, dikkat dağınıklığı ya da ilk denemedir; dinlendiğinde yeniden dene.
- Altı ile sekiz. Yetişkinler için normal aralık.
- Dokuz ile on bir. Ortalamanın üstünde. Birçok kişi birkaç tur alıştırma ve sakin bir ritimle buraya ulaşır.
- On iki ve üstü. Bilinçli ya da değil, neredeyse kesin olarak bir teknik kullanıyorsun: rakamları yıllara, fiyatlara ya da telefon numaralarına gruplamak gibi.
Tek bir tur gürültülüdür: yan yana iki benzer rakam içeren şanssız bir sayı sana bir seviyeye mal olabilir. Üç tur ya da üç can seçeneği daha istikrarlı bir tablo verir. Rakam uzamı günden güne pek değişmez, ama uyku, stres ve alkol onu düşürür ve yaşla birlikte yavaş yavaş azalır.
Daha iyi bir skor için
Kısa süreli bellek sınırlıdır, onu nasıl kullandığın ise değil. Rakamları tek tek değil, ikişer ya da üçer gruplar halinde söyle: 48 15 16 23 dört parçadır, 4 8 1 5 1 6 2 3 ise sekiz. Göze çarpan bir anlam varsa gruplara onu ver: bir yıl, bir saat ya da 0532 gibi bir cep telefonu numarasının başı. Sayı ekranda kaldığı sürece gözünü ondan ayırma, klavyene erkenden bakma ve rakamların sesi kulağında tazeyken hemen yaz. Sessiz bir ortam beklediğinden fazla işe yarar: arkadaki bir sohbet, sayıyı tekrarlarken kullandığın iç sesle yarışır.
Düşük sonucu ne zaman ciddiye almalı
Bu, merak ve alıştırma için hızlı bir öz testtir, tıbbi bir değerlendirme değil. Bir akşamki düşük skor, hafızandan çok o akşam hakkında bilgi verir. Sen ya da yakınındaki biri günlük hayatta kalıcı hafıza sorunları fark ederseniz, örneğin yakın zamandaki konuşmaları unutmak, bilinen yollarda kaybolmak ya da aynı soruları tekrar tekrar sormak gibi, bir doktorla konuşun. Gerçek bir değerlendirme rakam uzamından çok daha fazlasına bakar ve kötü uykudan vitamin eksikliğine, ilaç yan etkilerine kadar çoğu zaman tedavi edilebilen nedenleri bulabilir.
Sık sorulan sorular
Ortalama bir insan kaç basamak hatırlayabilir?
Yetişkinlerin çoğu böyle bir testte altı ile sekiz basamak arası tutar, ortalama yedi. Bu sayı, George Miller'ın sihirli yedi sayısı, artı eksi iki üzerine 1956'da yayımladığı makaleyle ünlendi. Dokuz ya da on iyi bir sonuçtur; on ikinin üstü ise neredeyse her zaman basamakları gruplamak ya da resimlere dönüştürmek gibi bilinçli bir teknikten gelir.
Test neden tek basamakla başlıyor?
Sonuç kartındaki her uzunluğun gerçekten sınanmış olması için. Test yedi basamakla başlasaydı, ilk sayıyı kaçıran biri hiç sorulmadığı bir uzunluk olan altı sonucunu alırdı. Kısa sayılar yalnızca birkaç saniye sürer ve iş zorlaşmadan önce ritme girmeni sağlar.
Can seçeneği neyi değiştirir?
Tek canla ilk hata testi bitirir, testin klasik biçiminde olduğu gibi. Üç canla bir hata sana aynı uzunlukta yeni bir sayı verir ve test üçüncü hatada biter. Üç can en kötü denemeni değil, genelde neler yapabildiğini ölçer; bu yüzden sonuç çoğu zaman bir basamak kadar daha yüksek çıkar. Rekorlar her seçenek için ayrı tutulur.
Sayıyı sesli tekrarlamak hile mi?
Hayır. Rakamları içinden ya da fısıltıyla tekrarlamak, sayılar için kısa süreli belleğin tam olarak böyle çalışmasıdır ve çoğu insan bunu farkında olmadan yapar. Sayıyı kâğıda yazmak ya da ekran görüntüsü almak ise başka bir şeydir: o zaman ölçülen hafızan değil telefonundur ve sonuç ancak bunu yapmazsan anlam taşır.
Skorum bir yere kaydediliyor ya da gönderiliyor mu?
Yalnızca her can seçeneği için en uzun sayın, bu cihazdaki tarayıcının yerel depolamasında tutulur. Sayılar, cevapların ve sonuçların cihazdan hiç çıkmaz ve liderlik tablosu yoktur. Site verilerini temizlemek rekoru siler; gizli pencere ise rekor olmadan başlar ve kapatıldığında kendi rekorunu unutur.